Krediler ‘çerçeve’siz yapılandırıldı

Şebnem TURHAN

Türkiye Bankalar Birliği’nin (TBB) Ekim 2019’da devreye aldığı Finansal Yine Yapılandırma Çerçeve Muahedesi bankaların kendi inisiyatifleriyle yaptıkları tekrar yapılandırmaların hayli gerisinde kaldı. TBB’nin Nisan 2021 sonuçlarına nazaran büyük ve küçük ölçekli 221 firma ile 41.6 milyar lira borç tekrar yapılandırıldı. Fakat tekrar TBB’nin verdiği bilgiye nazaran bankaların kendi inisiyatifleriyle yaptığı yine yapılandırma yahut tekrar takvimlendirilen kredi ölçüsü ise Aralık 2020 itibariyle 204.4 milyar lira oldu. Yani çerçeve muahedesiyle yapılandırılan ölçünün 5 katı daha fazla krediyi bankalar kendi inisiyatifleriyle yapılandırdılar.

Nisanda 6 inşaat firmasının borcu yapılandırıldı

TBB bilgilerine nazaran Ekim 2019- Nisan 2021 periyodu içinde, FYYÇA Büyük Ölçekli Uygulama kapsamına 367 adet firma (133 grup) alındı ve bu firmalardan 193 firma (53 grup) ile Finansal Yine Yapılandırma Kontratı (FYYS) bağıtlandı. Nisan 2021’de ise 9 büyük ölçekli firma ile 2 milyar 780 milyon liralık tekrar yapılandırma muahedesi yapıldı. Başlangıçtan bugüne toplam yapılandırılan büyük ölçekli firma borcu ise 41.3 milyar lira olarak belirlendi. Nisanda yapılandırma bağıtlanan imalat endüstrinde 2 firmanın yapılandırılan kredi borcu 1 milyar 415 milyon lira oldu. 6 inşaat firması ile de nisanda 1 milyar 331 milyon liralık yapılandırma mutabakatı imzalandı. Sıhhat bölümünden 1 firma ile de 35 milyon liralık borç yapılandırması gerçekleştirildi.

Muahede dışı yapılandırma 204.4 milyar lira

TBB çalışmada yer alan bilgilerin yalnızca Finansal Yine Yapılandırma Çerçeve Muahedesi (FYYÇA) Büyük Ölçekli ve Küçük Ölçekli Uygulamalar kapsamında Çerçeve Anlaşmaları’nı imzalayan Alacaklı Kuruluşlar tarafından iletilen bilgilerden oluştuğuna dikkat çekti. Ayrıyeten TBB, bankaların kelam konusu düzenlemeler dışında kendi inisiyatifleriyle yapılandırdıkları kredilerin kapsanmadığına işaret ederek TBB’ye üye bankaların Aralık 2020 devri bilanço bilgilerine nazaran, tekrar yapılandırılan ya da yeni bir itfa planına bağlanan kredilerin toplam meblağının 204.4 milyar TL olduğunu vurguladı.

Çerçeve muahedesinin başlangıcından Nisan 2021’e kadar büyük ölçekli firmaların sektörel dağılımı izlendiğinde ise imalat sanayi ve inşaat öne çıkıyor. İmalat endüstrinde 45 firma ile 10 milyar 729 milyon liralık borç yapılandırılması gerçekleştirilirken inşaat kesiminde 27 firma ile 10 milyar 308 milyon liralık yine yapılandırma mutabakatı imzalandı. Dikkat çeken öbür dal ise güç. İki güç firması ile bugüne kadar borç yapılandırma muahedesi yapıldı bu iki firmanın toplam yapılandırılan borcu ise 5 milyar 37 milyon lira oldu.

Küçük ölçekli 28 firma ve 323 milyon TL yapılandı

TBB bilgilerine nazaran Kasım 2019- Nisan 2021 periyodu içinde, FYYÇA Küçük Ölçekli Uygulama kapsamına 71 adet firma (36 grup) alınmıştır. Kapsama alınan firmalardan 28 firma (11 grup) ile Finansal Tekrar Yapılandırma Kontratı (FYYS) bağıtlandı. Kasım 2019- Nisan 2021 periyodu içinde, 15 milyon TL’si madencilik ve taş ocakçılığı, 49 milyon TL’si imalat sanayi, 20 milyon TL’si güç, 41 milyon TL’si inşaat, 82 milyon TL’si toptan ve perakende ticaret, motorlu araçlar servis hizmetleri ile şahsî ve hane halkı eserleri, 51 milyon TL’si turizm, 9 milyon TL’si sıhhat ve toplumsal hizmetler ve 56 milyon TL’si öteki bölümlere ilişkin olmak üzere yine yapılandırılan toplam borç fiyatı 323 milyon TL oldu.