Mars’taki gezintisine devam eden Perseverance’ın başı, şimdi de çakıl taşlarıyla dertte

Perseverance keşif aracı, geçtiğimiz yıl Mars’a ulaşmasından beri Kızıl Gezegen’i mükemmel bir biçimde tanıtmaya devam ediyor. Fakat bu kolay bir iş değil ve görünene nazaran Mars rüzgarları, aracın Mars rüzgarını ölçmek için kullandığı aletlerinden birine çakıl taşları fırlatmayı uygun gördü.

Perseverance’ın Mars’taki şartları incelemek için yanında taşıdığı birçok etkileyici bilimsel araç ortasında, Mars Çevresel Dinamikler Analizörü (MEDA) olarak bilinen bir hava durumu istasyonu bulunuyor. Bu araç, pek çok farklı datanın (nem, hava sıcaklıkları ve radyasyon) yanı sıra hem rüzgar suratlarını hem de istikametini ölçüyor.

Ancak Space.com’un bildirdiğine nazaran, birtakım güçlü rüzgarların taşıdığı çakıl taşları son vakitlerde rüzgar sensörlerinden birine çarptı ve hasar verdi. Neyse ki MEDA, yalnızca biraz azaltılmış bir hassasiyetle rüzgar ölçümlerine devam edebiliyor.

MEDA’yı yöneten İspanyol Astrobiyoloji Merkezi bilim insanı Rodriguez Manfredi, Space.com’dan Elizabeth Howell ile yaptığı görüşmede “Şu anda, sensörün yetenekleri azaldı, lakin tekrar de sürat ve istikamet büyüklükleri sağlıyor. Tüm grup artık hasarsız dedektör okumalarından daha fazla doğruluk elde etmek için alma prosedürünü yine ayarlıyor” dedi.

Ekip, her ikisi de daha evvel Mars’ta belgelenmiş olan rüzgar ve toz hortumları ile karşılaşılmasını beklese de, Perseverance’ın Jezero Kraterinde deneyimlediği aktivite düzeyini beklemiyordu.

MEDA aracının Baş Araştırmacısı José Antonio Rodríguez Manfredi, grubun yakın vakitte Science Advances’te yayınladığı bir makale hakkında yorum yaparak “Bu kadar çok toz ve rüzgar aktifliği beklemiyorduk. Ne modeller ne de Mars’ın (Curiosity yahut InSight’ın olduğu) öteki yerlerindeki tecrübelerimiz bize bu kadar çok olay ve yoğunlukta kestirimde bulunmuştu” dedi.

Bu makaleye nazaran, keşif aracı günde yaklaşık dört girdap geçti ve öğlenden çabucak sonra bir saatlik bir tepe devrinde, saatte birden ziyadesiyle karşılaşmış olabilir. Perseverance’ın kameraları, “toz kaldırma olayları” ismi verilen toz bulutlarını yakalayan devasa rüzgar esintilerinin en az üç katı olduğunu ortaya çıkardı. Bunların en büyüğü, yaklaşık 4 kilometre kareyi kaplayan devasa bir bulut oluşturdu.

Mars rüzgarları çok şiddetli olabiliyor

Mars’ta fırtınalar epeyce güçlü olabiliyor. Kimi ölçümler, kum, toz ve küçük kayaları toplayarak saatte 100 kilometreye çıkan suratlara ulaşabileceklerini gösteriyor. NASA’nın söylediğine nazaran, Mars’ın inanılmaz derecede ince atmosferine karşın bu, insanlara hafif bir esinti üzere gelir.

Rüzgar ölçümleri yapmak için, MEDA aygıtının tabiat olaylarına maruz kalması gerekiyor, lakin bu sefer beklenenden daha güçlü bir rüzgar, beklenenden daha büyük çakıl taşlarını havalandırdı. Rodriguez Manfredi, Space.com’a, sensörlerin “tam da aradığımız şey yüzünden hasar görmüş olmasının” ironik olduğunu söyledi.

Neyse ki MEDA hala çalışmaya devam ediyor ve Perseverance da Mars çakıllarına çok yabancı değil. Hatta Şubat ayından beri tekerleklerinden birinde bu çakıllardan bir adedini taşıyor.