TÜİK, TÜFE hesabında tutar yerine endeks açıklayacak

Mehmet KAYA

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tartışmalar neden olan, TÜFE hesabı için derlediği fiyatları açıklamayı durdurmasına yönelik açıklama yaptı.

TÜİK’ten yapılan yazılı açıklamada, geçmişte açıkladıkları meblağların, ilgili ay içinde birkaç sefer derlenen mal ve hizmet fiyatlarının çeşitli kriterlere nazaran ağırlıklandırılarak ortalamasının alınarak hesaplandığını belirtti. Kamuoyunda, o ayda oluşan son fiyatların göz önüne alınarak, TÜİK fiyatlarıyla kıyaslandığını ve böylelikle fiyatlara ait tenkitlerin doğduğu ileri sürülen açıklamada bu nedenle, birtakım Avrupa ülkelerinde de kullanılan tutar-bedel açıklaması yerine endeks açıklama yoluna geçileceği duyuruldu.

TÜİK açıklamasında, açıklanacak endeksin tek tek mallar olmayacağı, 144 kalemden oluşan memleketler arası standart “Amaca Nazaran Kişisel Tüketim Sınıflaması (COICOP 5-Classification of Individual Consumption according to Purpose)” sınıflamasının kullanılacağı belirtildi.
TÜİK açıklamasında, akaryakıt fiyatları örnek verilerek, çok çeşitli vilayetlerde, ortalama tüketimle fiyatın hesaplandığını, bireylerin ise kendi alışverişlerini karşılaştırdığı belirtildi.

TÜİK, bu nedenle tek tek mal kümelerinin fiyatlarını bedel bazında açıklamak yerine endeks açıklayacaklarını belirtti. Endeks, elde edilen bilgilerin baz yılı 100 kabul edilerek artış oranında endeksin ilerletilmesi manasına geliyor. TÜFE içinde hali hazırda çok sayıda alt alt kümede endeks açıklanıyordu. Endeksler, değişim, çeşitli periyotlara nazaran hesaplanabildiği üzere, ham data olan meblağlar da işlenebilir bilgilere dönüşmüş oluyor. Ayrıyeten endek haline getirmekle, fiyatlar vb. ham sayılar, yüklendirme, ortalama alma vb. süreçlerle daha karşılaştırılabilir hale geliyor.